‘Waarom is deze mevrouw zwanger geraakt?’ Deze ‘ogenschijnlijk onnozele’ vraag van verpleegkundig specialist Connie Rijlaarsdam leidde vijf jaar later tot de landelijke invoering van het programma ‘Nu niet zwanger’.

“Als een kind in de Efteling.” Zo voelde Connie Rijlaarsdam zich toen ze in 2017 werd uitgeroepen tot de meest invloedrijke persoon in de publieke gezondheid. Voor een idee dat ze zelf “echt geen hogere wiskunde” noemt. Namelijk: hulpverleners zouden mensen in de vruchtbare leeftijd die kampen met complexe problemen moeten vragen naar hun kinderwens. “Is die wens niet actueel?” Dan zorg je voor voorbehoedsmiddelen, aldus Rijlaarsdam.

Het idee is uit de klei geboren, vertelt ze vol vuur. In 2014 zit ze als verpleegkundig specialist van GGD Hart van Brabant om de tafel met zes andere hulpverleners van verschillende instellingen als ze een déjà vu krijgt. “We bespraken in dit zogeheten ‘complexe casuïstiek overleg’ een dak- en thuisloze mevrouw van in de twintig. Verslaafd aan heroïne en alcohol, en zwanger van haar tweede kindje.” Rijlaarsdam wist wie het was. “De eerste keer dat ze zwanger was, had ik bij eenzelfde overleg gezeten.”

Die eerste baby is meteen na de geboorte uit huis geplaatst, vertelt ze. “Een traumatische ervaring voor moeder en kind. We wisten allemaal dat dit met dit kindje ook zou gebeuren.” Aan tafel buitelde iedereen over elkaar heen. ‘Hoe kan dat nou dat ze zwanger is?’ ‘Wat dom’, ‘Wat erg’.  “Ik dacht: wie doet hier eigenlijk dom? Waarom is deze mevrouw zwanger geraakt?”

Rijlaarsdam stelde de – “ogenschijnlijk onnozele” – vraag hardop. ‘Dat zullen we je wel eens uitleggen,’ kreeg ze als reactie. Maar het was een bloedserieuze vraag, zegt ze. “We weten dat deze mevrouw al één ongeplande, ongewenste zwangerschap heeft gehad, en nu gaan we in de herhaling. Wie doet er dan dom?”

Lees het volledige interview