Elf organisaties doen met de lancering van uniek Alcoholmanifest een oproep aan staatssecretaris Martin van Rijn om bewezen effectieve beleidsmaatregelen te nemen. 

  Nieuwe kansen voor het Nederlandse alcoholbeleid
“De schadelijke gevolgen van alcoholgebruik kunnen veel effectiever worden aangepakt dan thans het geval is. De mogelijkheden daartoe liggen voor het grijpen”. Zo luidt de kern van de opvatting van elf Nederlandse landelijke en regionale organisaties die in hun werk dagelijks met de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik worden geconfronteerd. Deze organisaties hebben een Alcoholmanifest ondertekend dat is gericht aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in het bijzonder aan staatssecretaris Martin van Rijn.

Gezondheidswinst, besparing maatschappelijke kosten, voorkomen van menselijk leed
De organisaties dagen met het Alcoholmanifest de landelijke overheid en gemeenten uit om een serie beleidsmaatregelen te nemen waarvan de effectiviteit onomstreden is. Het betreft maatregelen die leiden tot een grote gezondheidswinst, afname van de maatschappelijke kosten en voorkomen van veel menselijk leed.

Oproep aan overheden: neem de adviezen van Wereld Economische Forum en
Wereldgezondheidsraad serieus
In het Alcoholmanifest roepen de organisaties de overheid op de beleidsadviezen van het Wereld Economisch Forum (WEF) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) serieus te nemen en om te zetten in beleid. De kern van deze adviezen is dat een verhoging van de prijs van alcohol, een beperking van het aantal verkooplocaties en een verbod op alcoholreclame het fundament dient te zijn van een effectief landelijk en lokaal alcoholbeleid. De beleidsmaatregelen die hierop zijn gebaseerd zijn betaalbaar, uitvoerbaar en kosteneffectief.

Kosten van alcohol voor de samenleving kunnen drastisch beperkt worden
Het RIVM berekende onlangs dat het alcoholgebruik de Nederlandse samenleving jaarlijks minimaal zo’n 2,6 miljard euro kost. Verschillende kostenposten bleken niet of lastig te berekenen, met name kosten die de overmatige drinker veroorzaakt aan derden. De opstellers van het Alcoholmanifest zijn van mening dat deze kosten fors omlaag komen als de overheid doelgericht inzet op genoemde effectieve beleidsmaatregelen.

Positief en negatief
In het Alcoholmanifest wordt o.a. benadrukt dat er de afgelopen jaren belangrijke winst is geboekt met het terugdringen van het alcoholgebruik onder 16-minners. Toch zijn we er nog niet in geslaagd om het schadelijke bingedrinken (het drinken van veel alcohol per gelegenheid) onder jongeren en jongvolwassenen terug te dringen. Dit heeft o.m. tot gevolg dat grote aantallen mensen vanwege alcoholgebruik op de spoedeisende hulp worden opgenomen.
In 2015 zijn 24.000 mensen op de SEH opgenomen vanwege alcoholvergiftigingen, ongevallen, geweld en zelfbeschadiging waarbij alcohol in het spel was. Alcohol veroorzaakt ook veel problemen bij derden zoals bij huiselijk geweld, seksueel geweld, in het verkeer en bij zwangerschap. Concrete actuele cijfers daarover staan in het Alcoholmanifest vermeld.

Alcoholmanifest: op lokaal niveau grote verschillen
In het Alcoholmanifest worden de belangrijkste trends beschreven in het huidige alcoholbeleid. Eén daarvan betreft de ontwikkelingen in het lokale alcoholbeleid. De ondertekenaars van het manifest zijn van mening dat de landelijke overheid de afgelopen jaren te veel verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het alcoholbeleid bij de gemeenten heeft gelegd. Een gevolg daarvan is onder meer dat er grote verschillen zijn ontstaan in de wijze waarop het alcoholbeleid op lokaal niveau inhoud heeft gekregen. Waar de leeftijdsgrens van 18 jaar in de ene gemeente goed wordt gehandhaafd en daarmee voor jongeren moeilijk verkrijgbaar is geworden, moet de handhaving in andere gemeenten nog van de grond komen. Ook keren de ondertekenaars zich tegen de VNG-pilot mengvormen retail/horeca (blurring) die ertoe leidt dat alcohol op meer plaatsen beschikbaar wordt, waardoor de alcoholproblemen toenemen en het alcoholgebruik verder normaliseert. Het Alcoholmanifest benadrukt verder het belang van extra aandacht voor risicogroepen, waaronder de toenemende groep oudere probleemdrinkers. Ook wordt in het manifest gewezen op het succes van het programma ‘IkPas’ waarin regelmatige drinkers worden uitgedaagd een bepaalde periode te stoppen met gebruik.

Betrokken organisaties
De organisaties die het Alcoholmanifest ondertekenen en daarmee een dringend beroep doen op de landelijke overheid, de gemeenten en op de politiek zijn: FAS Stichting Nederland, GGD GHOR Nederland (de koepel van alle GGD’en), Iriszorg, Jellinek Amsterdam, Lectoraat Verslaving Hogeschool Windesheim, Mondriaan Centrum voor Geestelijke Gezondheid, Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP, Nederlandse Vereniging van Drank- en Horecawet Inspecteurs (NVDI), Novadic-Kentron, Verslavingspreventie Nederland en Victas Centrum voor Verslavingszorg.